ศูนย์ความเป็นเลิศโรคลำไส้อักเสบเรื้อรังศิริราช ภายใต้ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นศูนย์เฉพาะทางที่ให้การดูแลผู้ป่วยโรคลำไส้อักเสบเรื้อรังอย่างครบวงจร โดยมุ่งเน้นการวินิจฉัยที่แม่นยำ การรักษาที่ทันสมัย และการติดตามผลระยะยาว เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยให้ดีที่สุด

โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง หรือ Inflammatory Bowel Disease (IBD) เป็นกลุ่มโรคที่เกิดจากการอักเสบเรื้อรังของระบบทางเดินอาหาร โดยมีสาเหตุจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ร่วมกับ ปัจจัยทางพันธุกรรม สิ่งแวดล้อม และความไม่สมดุลของจุลชีพในลำไส้ โดยมี 2 โรคย่อยที่พบบ่อย ได้แก่ Ulcerative Colitis (UC) และ Crohn’s Disease (CD) โรคดังกล่าวมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกรวมถึงประเทศไทย โรคนี้เป็นโรคที่ไม่หายขาด ผู้ป่วยมักมีความทุกข์ทรมานจากการปวดท้อง ถ่ายเหลวเรื้อรัง หรือมีถ่ายเป็นเลือด

ความเชี่ยวชาญในการดูแลรักษาโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง

ศูนย์ SiIBD ให้บริการดูแลผู้ป่วยตั้งแต่การประเมินอาการ การวินิจฉัย การรักษา และการติดตามผลอย่างเป็นระบบ โดยอาการสำคัญที่พบบ่อยในโรคนี้ ได้แก่ ปวดท้อง ท้องเสียเรื้อรัง ถ่ายเป็นเลือด น้ำหนักลด และอ่อนเพลีย ผู้ป่วยจะได้รับการประเมินอย่างครอบคลุมเพื่อการวินิจฉัยที่ถูกต้องและกำหนดแนวทางการรักษาที่เหมาะสมเฉพาะราย

การวินิจฉัยและติดตามการอักเสบของโรคด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่

ศูนย์ SiIBD ให้ความสำคัญกับการวินิจฉัยและติดตามโรคอย่างแม่นยำ โดยปัจจุบันมีอายุรแพทย์ทางเดินอาหารผู้เชี่ยวชาญด้านลำไส้อักเสบเรื้อรังออกตรวจ 2 วันต่อสัปดาห์ นอกจากนี้ยังรับปรึกษาผู้ป่วยใหม่และผู้ป่วยที่มีอาการกำเริบทุกวันในเวลาราชการ การวินิจฉัยและติดตามการรักษาใช้เครื่องมือและเทคโนโลยีที่ทันสมัย ได้แก่

• การส่องกล้องทางเดินอาหาร ซึ่งรวมถึงการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) การส่องกล้องลำไส้เล็กซึ่งทำได้โดยการส่องกล้องโดยตรง (small bowel enteroscopy) และการส่องกล้องโดยใช้แคปซูล (video capsule endoscopy) ซึ่งถือเป็นการส่องกล้องเทคนิคขั้นสูง เพื่อประเมินลักษณะและความรุนแรงของการอักเสบ รวมถึงเก็บชิ้นเนื้อเพื่อการวินิจฉัย

• การตรวจเลือด เพื่อประเมินภาวะอักเสบ ภาวะแทรกซ้อน และติดตามผลการรักษา รวมถึงสามารถตรวจวัดระดับยาที่ใช้ในการรักษาโรค ช่วยให้การรักษาโรคมีความแม่นยำถูกต้องมากยิ่งขึ้น

• การตรวจสาร calprotectin ในอุจจาระ ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ระดับการอักเสบของลำไส้ รวมถึงติดตามผลการรักษาได้เที่ยงตรงมากขึ้น ช่วยลดความจำเป็นในการส่องกล้องได้

• การตรวจอัลตราซาวด์ลำไส้ (Intestinal ultrasound; IUS) ศูนย์ SiIBD เป็นศูนย์แรกและศูนย์เดียวในประเทศไทยที่มีแพทย์ผู้ได้รับการฝึกอบรมในการใช้เครื่องอัลตราซาวด์ประเมินการอักเสบของลำไส้ การตรวจนี้สะดวก แม่นยำ ปลอดภัย และสามารถทำได้โดยไม่ต้องงดน้ำงดอาหารก่อนตรวจ การตรวจนี้สามารถประเมินลักษณะสำคัญของโรคได้ เช่น ความหนาของผนังลำไส้ที่เพิ่มขึ้น การเพิ่มขึ้นของสัญญาณการไหลเวียนเลือดในผนังลำไส้ ซึ่งช่วยให้แพทย์สามารถติดตามการตอบสนองต่อการรักษาได้ดียิ่งขึ้น และลดความจำเป็นในการส่องกล้องได้

การรักษาแบบเฉพาะบุคคลและการดูแลแบบสหสาขาวิชาชีพ

ศูนย์ SiIBD ให้บริการรักษาด้วยแนวทางการแพทย์สมัยใหม่ที่ครอบคลุมและอ้างอิงตามมาตรฐานสากล ปัจจุบันทางเลือกในการรักษา IBD มีความก้าวหน้าอย่างมาก จากเดิมที่มีเพียงยากลุ่มพื้นฐานและยากดภูมิคุ้มกัน ปัจจุบันมียาชีววัตถุ (Biologics) หลายชนิด ซึ่งมีกลไกการออกฤทธิ์แตกต่างกัน ความซับซ้อนของการเลือกใช้ยา การประเมินประสิทธิผล และการเฝ้าระวังผลข้างเคียง ทำให้การดูแลผู้ป่วย IBD จำเป็นต้องอาศัยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์เฉพาะทาง

ทีมแพทย์ของศูนย์ SiIBD มีประสบการณ์การรักษาผู้ป่วยโรค IBD มาเป็นระยะเวลานานกว่า 10 ปี ดูแลผู้ป่วยมามากกว่า 700 ราย มีประสบการณ์ในการดูแลผู้ป่วยที่มีความซับซ้อน สามารถวางแผนการรักษาโดยคำนึงถึงประสิทธิภาพ ความปลอดภัย โรคร่วม และคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยในระยะยาว นอกจากนี้ ศูนย์ยังมีศักยภาพในการตรวจวัดระดับยาในเลือด และการประเมินการเกิดภูมิต้านทานต่อยา ซึ่งช่วยให้สามารถปรับการรักษาได้อย่างแม่นยำ เพิ่มโอกาสในการควบคุมโรค ลดความเสี่ยงของการสูญเสียการตอบสนองต่อยา และหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนยาหรือการผ่าตัดที่ไม่จำเป็น

นอกจากนี้ ศูนย์ SiIBD ดำเนินการภายใต้ทีมสหสาขาวิชาชีพ เนื่องจากโรคมีความเกี่ยวข้องกับหลายระบบในร่างกาย ประกอบด้วยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง ศัลยแพทย์ อายุรแพทย์โรคข้อ จิตแพทย์ พยาบาลเฉพาะทาง นักโภชนาการ เภสัชกร และบุคลากรทางการแพทย์สาขาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลอย่างครบวงจร ตั้งแต่การวินิจฉัย การรักษา การติดตามผล และการป้องกันภาวะแทรกซ้อน อันนำไปสู่ผลลัพธ์การรักษาที่ดีที่สุดในระยะยาว

มุ่งสู่ศูนย์อ้างอิงระดับนานาชาติ

นอกจากการดูแลรักษาผู้ป่วยแล้ว ศูนย์ SiIBD ยังมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการวิจัย การพัฒนาองค์ความรู้ และความร่วมมือทางวิชาการกับสถาบันชั้นนำทั้งในประเทศและต่างประเทศ เพื่อยกระดับมาตรฐานการดูแลผู้ป่วยโรคลำไส้อักเสบเรื้อรังของประเทศไทยให้ทัดเทียมระดับสากล คณาจารย์ของศูนย์มีส่วนร่วมในเครือข่ายวิชาการระดับนานาชาติ อาทิ Asian Pacific Association of Gastroenterology (APAGE) รวมถึงการเผยแพร่ผลงานวิจัย การจัดประชุมวิชาการ และการพัฒนาแนวทางการดูแลรักษาผู้ป่วย IBD อย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ ศูนย์ยังเป็นแหล่งศึกษาดูงานและฝึกอบรมสำหรับแพทย์ พยาบาล และบุคลากรทางการแพทย์ที่สนใจด้านโรคลำไส้อักเสบเรื้อรังจากทั้งในและต่างประเทศ เพื่อร่วมกันพัฒนาเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญและยกระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยในภูมิภาค