ประโยชน์ของการฟื้นฟูสมรรถภาพทางไกล

การฟื้นฟูสมรรถภาพทางไกลช่วยตอบโจทย์ทั้งผู้ป่วย ครอบครัว และระบบบริการสุขภาพ โดยมีข้อดี ได้แก่

• เพิ่มการเข้าถึงบริการฟื้นฟูสมรรถภาพในพื้นที่ห่างไกล หรือพื้นที่ที่ขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์
• ขยายขอบเขตการให้บริการผ่านระบบดิจิทัลและเทคโนโลยีที่ช่วยสนับสนุนการฝึกฟื้นฟู
• ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ด้วยการดูแลอย่างต่อเนื่อง
• ลดค่าใช้จ่ายด้านการแพทย์ และสามารถรองรับผู้ป่วยจำนวนมากขึ้นในกรอบเวลาที่เหมาะสม
• ลดความจำเป็นในการเดินทางมายังโรงพยาบาล ซึ่งเอื้อต่อผู้ป่วยสูงอายุและผู้ที่มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหว

วัตถุประสงค์ของการฟื้นฟูสมรรถภาพทางไกล

การให้บริการฟื้นฟูสมรรถภาพทางไกลมีเป้าหมายสำคัญดังนี้

• เพื่อฟื้นฟูการทำงานทางกายภาพ การรับรู้ และจิตใจของผู้ป่วยให้กลับมาดีที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้
• ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถปรับตัวและใช้ชีวิตร่วมกับข้อจำกัดจากโรคหรือการบาดเจ็บได้อย่างเหมาะสม
• พัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพให้ทันสมัย และเพิ่มทางเลือกในการรับบริการให้แก่ผู้ป่วย

รูปแบบของการฟื้นฟูสมรรถภาพทางไกล

การฟื้นฟูสมรรถภาพทางไกล สามารถแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก ได้แก่

1. แบบ Real-time หรือ Synchronous
เป็นการให้บริการที่ผู้ป่วยและนักบำบัดเข้าระบบออนไลน์พร้อมกัน ทำให้เกิดการปฏิสัมพันธ์โดยตรง นักบำบัดสามารถให้คำแนะนำ แก้ไขท่าทางการออกกำลังกาย ประเมินความสามารถ และติดตามความก้าวหน้าของผู้ป่วยได้ทันที รูปแบบนี้ช่วยเสริมความมั่นใจและความถูกต้องในการฝึกฟื้นฟู

2. แบบ Non real-time หรือ Asynchronous
เป็นการให้บริการที่นักบำบัดจัดเตรียมเนื้อหา โปรแกรม หรือสื่อการฝึกที่เหมาะสมกับกลุ่มผู้ป่วย แล้วให้ผู้รับบริการเข้ามาใช้งานตามเวลาที่สะดวก ข้อดี คือมีความยืดหยุ่นสูงในการจัดการเวลา อย่างไรก็ตาม การสื่อสารและการประเมินผลจำเป็นต้องอาศัยระบบสนับสนุนเพิ่มเติม เพื่อให้สามารถติดตามผลและลดความคลาดเคลื่อนในการสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ

บทบาทของภาควิชาเวชศาสตร์ฟื้นฟู ศิริราช

ตั้งแต่ช่วงการระบาดของโรคโควิด 19 ภาควิชาเวชศาสตร์ฟื้นฟู คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ได้พัฒนาและต่อยอดรูปแบบการฟื้นฟูสมรรถภาพทางไกลอย่างต่อเนื่อง ครอบคลุมผู้ป่วยหลากหลายกลุ่ม เช่น

• ผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ป่วยหลังผ่าตัดกระดูกสะโพก ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการหกล้ม
• ผู้ป่วยที่มีภาวะกลืนลำบาก หรือมีความบกพร่องด้านการสื่อสาร
• ผู้ป่วยเด็กที่ต้องการการฟื้นฟูอย่างต่อเนื่อง เช่น เด็กสมองพิการ

ภาควิชาฯ ได้พัฒนาคู่มือและแนวทางการให้บริการที่เป็นระบบ สามารถถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์ให้แก่หน่วยงานอื่นที่สนใจจัดบริการฟื้นฟูสมรรถภาพทางไกล พร้อมทั้งดำเนินงานวิจัยเพื่อยืนยันประสิทธิผลของบริการ ตัวอย่างเช่น โปรแกรมการออกกำลังกายทางไกลสำหรับผู้สูงอายุหลังผ่าตัดกระดูกสะโพก ซึ่งช่วยให้การทรงตัวและสมรรถนะการเดินดีขึ้น รวมถึงการฟื้นฟูทางไกลในเด็กพิการที่ช่วยลดความเครียดและเพิ่มความพึงพอใจของผู้ปกครอง

ก้าวต่อไปของการฟื้นฟูสมรรถภาพทางไกล

ภาควิชาเวชศาสตร์ฟื้นฟู มีความมุ่งมั่นในการขยายการเข้าถึงบริการฟื้นฟูสมรรถภาพให้ครอบคลุมประชาชนไทยใน
ทุกระดับ รวมถึงการพัฒนาความร่วมมือกับหน่วยงานและองค์กรภายนอกโรงพยาบาล เพื่อให้บริการฟื้นฟูสมรรถภาพทางไกลเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญในการส่งเสริมสุขภาพ ลดความเหลื่อมล้ำ และยกระดับคุณภาพชีวิตของคนไทยอย่างยั่งยืน