อย่างที่ทราบกันดีว่าในการเรียนการสอนแพทย์ ร่างอาจารย์ใหญ่ถือเป็นสิ่งที่มีคุณค่าเอนกอนันต์ อุทิศร่างกายเพื่อให้นักศึกษาแพทย์ได้ศึกษาเรียนรู้และฝึกการทำหัตถการกับผู้ป่วย ก่อนที่จะไปทำหัตถการกับคนไข้จริง ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยทักษะและความเชี่ยวชาญในการทำหัตถการ ดังนั้น เราจึงหาวิธีที่จะให้นักศึกษาฝึกทักษะเหล่านี้ด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่เพื่อลดการใช้ร่างอาจารย์ใหญ่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

        ศูนย์ NeuRoART ได้เปิดตัวอย่างเป็นทางการในวันที่ 18 กันยายน พ.ศ.2566 ณ อาคารศรีสังวาลย์ชั้น 3 คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล โดยศาสตราจารย์นายแพทย์อภิชาติ อัศวมงคลกุล คณบดีคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ให้เกียรติมาเป็นประธานในพิธีเปิดศูนย์ โดย ผศ.นพ.วิษณุ กัมทรทิพย์ หัวหน้าภาควิชาเวชศาสตร์ฟื้นฟูในขณะนั้นได้กล่าวรายงานความเป็นมาของโครงการ โดยมีศาสตราจารย์คลินิกนายแพทย์วิศิษฎ์ วามวาณิชย์ อดีตผู้อำนวยการโรงพยาบาลศิริราชได้ให้เกียรติมาร่วมงานด้วยในฐานะที่ปรึกษาโครงการ

        แต่เดิมนั้นเราเริ่มให้นักศึกษาแพทย์ลองฝึกหัตถการบนเปลือกผลไม้ ด้วยการฝึกการใช้มีดบนเปลือกกล้วย ลอกเปลือกมะเขือเทศเป็นชั้นๆ โดยที่ผลเนื้อในยังคงความสวยงามอยู่ ไม่เป็นรอยช้ำ ซึ่งก็เป็นสื่อการเรียนการสอนที่เรียกว่า Fruit lab ปัจจุบันได้มีการนำไอเดียนี้บรรจุในหลักสูตรการเรียนการสอนของแพทย์ประจำบ้านภาควิชาตจวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ม.มหิดล จากนั้นก็เริ่มพัฒนาฝึกทักษะผู้เรียนด้วยวิธีฉีดยาผู้ป่วย โดยอาศัยความร่วมมือกับหน่วยผลิตหุ่นจำลองทางการแพทย์ สถานเทคโนโลยีการศึกษาแพทยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ม.มหิดล ในการจำลองผิวหนังเทียมให้เหมือนกับผิวหนังของร่างกายคนเราจริงๆ เพื่อเป็นทักษะในการเรียนการสอนฝึกฉีดยาผู้ป่วยเสมือนจริงก่อนที่จะฝึกการทำหัตถการบนร่างอาจารย์ใหญ่ ซึ่งในแต่ละเดือนเราใช้ร่างอาจารย์ใหญ่สำหรับฝึกการเรียนการสอนการทำหัตถการทางผิวหนัง โดยเฉพาะหัตถการด้านเสริมความงามด้วย botulinum toxin และสารเติมเต็ม มากกว่าเดือนละครั้ง โดยในการทำหัตถการแต่ละครั้งจะใช้เพียงเฉพาะใบหน้าเท่านั้น ทำให้เป็นการสิ้นเปลืองร่างอาจารย์ใหญ่ ส่วนตัวจึงมีความเห็นว่าเราควรใช้ร่างอาจารย์ใหญ่ในการฝึกหัตถการอื่นๆ ที่จะเป็นประโยชน์สูงสุด มากกว่าการทำหัตถการเพื่อความสวยงาม

        ด้วยเหตุนี้ เราจึงพยายามคิดค้นหาวิธีพัฒนาขีดความสามารถวงการแพทย์สู่อนาคตด้วยเทคโนโลยีที่จะมาช่วยลดการใช้ร่างอาจารย์ใหญ่ จนกระทั่งเมื่อปี พ.ศ.2562 ได้มีโอกาสรู้จักกับบริษัท SurgiMind CO., LTD. เป็นบริษัทผลิตเกมส์จากประเทศเกาหลีและต้องการสร้างนวัตกรรมทางการแพทย์ มาร่วมกันออกแบบโปรแกรม Anatomy 2D-3D เพื่อการเรียนการสอน Anatomy และฝึกฝนการทำหัตถการ โดยเริ่มจากการทำโปรแกรม Anatomy ในระบบ 2D และพัฒนามาเป็นแบบ 3D มองเห็นรอบทิศทาง 360 องศา แสดงผลสาธิตแยกชิ้นส่วนของใบหน้าเป็นชั้น ๆ แบบเดียวกับการ dissection ร่างอาจารย์ใหญ่ ทำให้การเรียนการสอนง่ายขึ้น โดยไม่สิ้นเปลืองร่างอาจารย์ใหญ่ เราจึงสามารถเก็บร่างอาจารย์ใหญ่ไว้ใช้ในการเรียนการสอนอย่างคุ้มค่าที่สุด ล่าสุดได้มีการพัฒนาโปรแกรมด้วยการนำเทคโนโลยี Mixed Reality (MR) โดยนำจุดเด่นของเทคโนโลยี Virtual Reality (VR) และ Augmented Reality (AR) รวมเข้าด้วยกัน ผู้เรียนสามารถฝึกทักษะหัตถการเสมือนจริง โดยใช้อุปกรณ์แว่นตา Hologram เป็นสื่อกลางที่จะช่วยมองเห็นวัตถุเสมือน ที่แสดงผลแบบ 3 มิติ ได้ในพื้นที่จริงคล้ายกับภาพโฮโลแกรม ทำให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้เสมือนจริง

        แนวทางการพัฒนาในอนาคต คาดว่าจะนำโมเดลนี้ต่อยอดการเรียนการสอนหัตถการอื่นๆ เช่น การฉีดยา การร้อยไหม เป็นต้น อย่างไรก็ตามโปรเจคต์นี้เป็นโปรแกรมออนไลน์ เรามองเห็นศักยภาพที่จะต่อยอดขยายองค์ความรู้ไปสู่ระดับสากล และเป็นสื่อการเรียนรู้ให้นักศึกษามหาวิทยาลัยมหิดลสามารถเรียนรู้ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ในอนาคตเรากำลังพัฒนาไปสู่รูปแบบของเกมออนไลน์ ให้ผู้เรียนสนุกกับการเรียนรู้และเก็บคะแนนไปพร้อมกัน สร้างความสนุกให้ผู้เรียนมากขึ้น

        อย่างไรก็ตาม โปรเจคต์นี้จะเป็นนวัตกรรมทางการแพทย์สมัยใหม่และเป็นโอกาสในการพัฒนาผลงานวิจัยที่มีคุณค่าที่มากกว่าการให้บริการทางการแพทย์ ตลอดจนพัฒนาสื่อการเรียนการสอนให้ก้าวหน้ามากขึ้น ซึ่งมีส่วนช่วยขับเคลื่อนพันธกิจของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ม.มหิดล ทั้งด้านการเรียนการสอน การวิจัยและนวัตกรรม และการบริการทางการแพทย์ ผลิตบัณฑิต บุคลากรทางการแพทย์สู่สังคมสู่การเป็นสถาบันการแพทย์ของแผ่นดิน ที่สร้างองค์ความรู้และบริการอันเป็นประโยชน์ต่อระบบสุขภาพระดับโลก