โรงพยาบาลศิริราชมีผู้ป่วยโรคเรื้อรังและโรคซับซ้อนจำนวนมากที่จำเป็นต้องได้รับยา สารอาหาร หรือยาเคมีบำบัดทางหลอดเลือดดำเป็นระยะเวลานาน ส่งผลให้ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งต้องเผชิญกับการเจาะหลอดเลือดซ้ำหลายครั้ง เกิดความเจ็บปวดและภาวะแทรกซ้อนจากการรักษา การใส่สายสวนหลอดเลือดดำส่วนกลางผ่านหลอดเลือดดำส่วนปลาย (Peripherally Inserted Central Catheter; PICC) จึงเป็นทางเลือกสำคัญในการเพิ่มความปลอดภัยและประสิทธิภาพการรักษา ภาควิชาวิสัญญีวิทยาจึงเริ่มให้บริการ PICC  ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555 และพัฒนาสู่ทีม Anesthesia Line Service Team (ALiST) ก่อนขยายเป็นทีมสหสาขาวิชาชีพ Siriraj Integrated Line Service Team (SILiST) เพื่อยกระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยอย่างเป็นระบบ

กระบวนการพัฒนาของ SILiST อาศัยความร่วมมือของทีมสหสาขาวิชาชีพ โดยประยุกต์ใช้แนวคิด Lean Process การจัดการความรู้ และการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง โดยทีมมีการพัฒนานวัตกรรม P-wire ซึ่งได้รับอนุสิทธิบัตร รวมถึงจัดทำนโยบายและแนวทางปฏิบัติในการใส่และดูแลภายหลังการใส่ PICC อย่างเป็นระบบ จัดทำคำสั่งการดูแลหลังการใส่สาย (standing order) และแนวปฏิบัติอื่น ๆ รวมทั้งพัฒนาระบบการส่งใบปรึกษาผ่านทางระบบ Si vWork นอกจากนี้ ยังทำหน้าที่เป็นแหล่งเรียนรู้และฝึกอบรมบุคลากรทางการแพทย์ พร้อมสร้างองค์ความรู้ผ่านงานวิจัยและการเผยแพร่ผลงานทางวิชาการอย่างต่อเนื่อง

ผลการดำเนินงานพบว่าอัตราการเลื่อนนัดและภาวะแทรกซ้อนจากหัตถการลดลง อัตราการติดเชื้อจาก PICC อยู่ในระดับต่ำกว่าค่าเป้าหมาย มีผลงานวิจัยและนวัตกรรมที่ได้รับการเผยแพร่ในระดับชาติและนานาชาติ รวมถึงได้รับการรับรองมาตรฐานเฉพาะโรค/เฉพาะระบบจากสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (สรพ.) สะท้อนถึงความสำเร็จของการพัฒนาระบบบริการจาก “การดำเนินงานเฉพาะบุคคล” สู่ “ระบบบริการแบบบูรณาการ” ที่สร้างคุณค่าแก่ผู้ป่วย บุคลากร องค์กร และระบบสุขภาพของประเทศอย่างยั่งยืน

การใช้กระบวนการจัดการความรู้เพื่อช่วยพัฒนากระบวนการ การใส่และดูแลสายสวนหลอดเลือดดำส่วนกลางผ่านทางหลอดเลือดดำส่วนปลายแบบบูรณาการ (Siriraj Integrated Line Service Team: SILiST

Learn

• ทบทวนและวิเคราะห์ปัญหาพบว่า แนวโน้มอุบัติการณ์จำนวนการทำหัตถการและความซับซ้อนของการให้บริการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับยังไม่มีแนวทางการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ
• ทบทวนกระบวนการด้วย driver diagram พบว่ายังมีกระบวนการที่สามารถพัฒนาได้

Link

• ประชุมทีมสหสาขาวิชาชีพร่วมกันวิเคราะห์กระบวนการ หาแนวทางการพัฒนา
• ออกแบบแนวทางให้บริการ เพื่อปรับกระบวนการดูแลผู้ป่วย ทั้งระบบการนัดหมาย การให้บริการ การดูแลผู้ป่วยหลังการทำหัตถการ การดูแลต่อเนื่อง และการพัฒนานวัตกรรม

Share

• ทีมสหสาขาร่วมกันจัดทำ Driver diagram และกำหนดตัวชี้วัดผลลัพธ์/ตัววัดกระบวนการสำคัญ
• ดำเนินการรวบรวมองค์ความรู้ ประสบการณ์ และบทเรียนจากการปฏิบัติงาน มาถ่ายทอดและพัฒนาเป็นความรู้ที่ชัดแจ้ง (Explicit Knowledge) ผ่านการจัดทำแนวปฏิบัติมาตรฐาน คู่มือการดูแลผู้ป่วย ระบบฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ตลอดจนการประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภายในทีมอย่างสม่ำเสมอ
• จัดทำ Flow Chart ในกระบวนการต่าง ๆ อย่างครอบคลุม
• จัดทำสื่อการสอนต่างๆ สำหรับผู้ป่วย
• ออกแบบการอบรมและหลักสูตรเพื่อเพิ่มสมรรถนะสำหรับบุคลากร

Pilot

• วางแผนและออกแบบระบบการเก็บข้อมูล
• นำแนวทางต่าง ๆ ทดลองใช้กับกลุ่มผู้ป่วย
• เก็บข้อมูลและรายงานผล
• ทีมสหสาขาร่วมวิเคราะห์ และหาแนวทางพัฒนา

Implementation & Evaluation

• ใช้แนวทางครอบคลุมกลุ่มผู้ป่วย
• เผยแพร่และถ่ายทอดสู่บุคลากรทางการแพทย์ทั้งภายในและภายนอกองค์กร

อ่านฉบับเต็มได้ที่ >> Siriraj Integrated Line Service Team: SILiST