บทเรียนการประชุมวิชาการประจำปี HA National Forum ครั้งที่ 26
ภายใต้แนวคิด “Compassionate Innovation: Shaping the Future of Care นวัตกรรมที่เปี่ยมไปด้วยความใส่ใจ สร้างมิติใหม่ของการดูแล”
เรื่อง “เจาะลึก People Safety เรื่องดี ๆ ที่ชวนทำ”
วันพฤหัสบดีที่ 12 มีนาคม 2569 เวลา 10.30 – 12.00 น.
ณ ห้องสัมมนา Sapphire 205-206 ศูนย์การประชุม IMPACT FORUM เมืองทองธานี

วิทยากรร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้
นายโกเมธ นาควรรณกิจ           ผู้เยี่ยมสำรวจสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) (สรพ.)
ดร. นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม           รองผู้อำนวยการสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
นพ.อกนิษฐ์ ศรีสุขวัฒนา          อายุรแพทย์โรคหัวใจ/ นักไตรกีฬา Ironman

ดร.บรรจง จำปา กล่าวว่าปัจจุบันความปลอดภัยไม่ได้ให้ความสำคัญเฉพาะผู้ป่วยและบุคลากร แต่มีการขยายขอบเขตไปถึงประชาชน สังคม และชุมชน ผ่านการออกแบบระบบนวัตกรรมสุขภาพ ซึ่งมีการระบุในมาตรฐานฉบับปรับปรุงของสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) ฉบับที่ 6 เรียบร้อยแล้ว โดย people safety ไม่ใช่เรื่องที่ต้องใช้งบประมาณมากเสมอไป แต่คือการเปลี่ยนมุมมองและการปรับพฤติกรรมในระบบนิเวศการทำงาน

นพ. อกนิษฐ์ ศรีสุขวัฒนา เล่าถึงแนวคิดการปรับพฤติกรรมเพื่อให้ประชาชนมีสุขภาพที่ดี สามารถช่วยเหลือตนเองได้จนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต (healthspan) โดยความเสื่อมของร่างกาย เห็นได้ชัดเมื่ออายุ 40 ปี เช่น มวลกระดูกลดลง การกระจายไขมันเพิ่มขึ้น และมีความเสื่อมทางปัญญา ซึ่งบุคลากรทางการแพทย์มีความเสื่อมได้ง่ายกว่า เนื่องจากมีการทำงานเป็นเวร ความเครียดสะสม รวมทั้งไม่มีเวลาในการตรวจสุขภาพ

หลักการการปฏิบัติเพื่อสุขภาพดี คือ 1. อาหาร โดยเฉพาะโปรตีนต้องเพียงพอ ควรรับประทานประมาณ 3 ฝ่ามือ 2. การนอน 7-9 ชั่วโมง 3. การออกกำลังกายทั้ง strength, cardio zone 2 และ VO₂ max การออกกำลังกายช่วยให้อายุยืนขึ้นได้ โดยมีแนวทางการออกกำลังกายดังนี้

1. Aerobic exercise 75-300 min/week
2. Strength training 2 sessions/week
3. Flexibility & balance 1-2 sessions/week
4. HIIT 1 sessions/week (การออกกำลังกายแบบหนักสลับเบา)

วิธีการคาดการณ์อายุ คือ การวัด VO₂ max ซึ่งเป็นการวัดว่าร่างกายใช้ออกซิเจนได้เท่าไรในหนึ่งหน่วยเวลา ถ้ามี VO₂ max สูงแสดงว่าดี ปอดแข็งแรงทำให้ร่างกายใช้ออกซิเจนได้เต็มที่ หัวใจสูบฉีดไปเลี้ยงร่างกายได้ หลอดเลือดไม่มีการอุดตัน รวมทั้งกล้ามเนื้อแข็งแรงเพียงพอ โดย 3 วิธีเพื่อเพิ่ม VO₂ max คือ การออกกำลังกาย Aerobic zone 2, HIIT และการลดน้ำหนัก การออกกำลังกายเพื่อเพิ่มกล้ามเนื้อและมวลกระดูกคือ weigh training ดังนั้นทุกคนควรมีการวางแผนในการออกกำลังกาย และออกกำลังกายเพื่อเพิ่มมวลกล้ามเนื้อด้วย

ดร. นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม กล่าวถึงนโยบายเพื่อส่งเสริมสุขภาพของประชาชนจาก สสส. โดยมีการส่งเสริมเรื่อง Health literacy เช่น นโยบายจนเครียดกินเหล้า การใช้ช้อนเจาะรูในการตักน้ำตาลเพื่อลดปริมาณการกินน้ำตาล นอกจากนี้มีการส่งเสริม Community action เช่น กิจกรรมเดินวิ่ง และมีการส่งเสริม Healthy environment เช่น การจัดสิ่งแวดล้อม พื้นที่สาธารณะ รวมทั้งการจัดสถานที่ต่าง ๆ ให้เอื้อต่อการออกกำลังกายมากขึ้น

สำหรับการจัดการนโยบายในโรงพยาบาล เช่น นโยบายเรื่องสุขภาพจากผู้บริหาร โดยกำหนดแผนชัดเจน การอบรมให้ความรู้แก่บุคลากร การจัดอาหารเพื่อสุขภาพให้กับบุคลากร การจัดพื้นที่ให้เอื้อต่อการออกกำลังกาย หรือการติดป้ายเพื่อลดการสูบบุหรี่ รวมทั้งกิจกรรมแข่งขันกระตุ้นพฤติกรรมต่าง ๆ เป็นต้น โดยสิ่งสำคัญนอกจาก health span คือ Value span โดยทุกคนควรสร้างคุณค่าให้กับสังคม… อ่านบทความฉบับเต็มได้ที่ >> เจาะลึก People Safety เรื่องดี ๆ ที่ชวนทำ

ผู้บันทึกบทเรียน
นางสาววิจิตรา นุชอยู่
งานจัดการความรู้ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

อ่านบทเรียน HA National Forum อื่น ๆ